Hornbook

De hornbooks zijn ooit massaal gebruikt, maar nauwelijks overgeleverd. Het zijn de voorlopers van het vertrouwde leesplankje uit het leesonderwijs. Het hornbook is een rechthoekig plankje met een handgreep. Op dat plankje is een velletje papier bevestigd waarop het alfabet en soms een tekstje gedrukt is. Ter bescherming werd het papier afgedekt met een plaatje doorzichtig hoorn (bij dit exemplaar helaas verloren gegaan). Daarnaar verwijst de Engelse naam hornbook, waarvoor het Nederlands geen eigen term kent. De term 'abc-bortje' komt voor in een verhaal in 'De nieuwe vaakverdryver, of Neederlandze verteller' uit 1651.

Foto: Het originele ABC-bordje of hornbook in ZB is rond 1710 in Amsterdam vervaardigd, en behoort tot de Collectie Van der Feen.

ABC-boek

Binnen de Stichting Drukwerk in de Marge hebben 28 margedrukkers en drie boekbinders in 2002 een ABC-boek gemaakt waarvan de uiterlijke vorm geïnspireerd is op die van het hornbook. De verkoop hiervan was bestemd voor financiële ondersteuning van de conservering van de bijzondere collectie margedrukwerk.  

Aandacht voor margedrukwerk

Naast steun voor de conservering hoopten de margedrukkers ZB in staat te stellen om met een deel van de opbrengst een aanzet te geven tot elektronische ontsluiting van de collectie margedrukwerk en oude kinderboeken. Bovendien was dringend een groot aantal zuurvrije dozen en mappen nodig.

Projectinformatie

Het Hornbookproject is op 19 oktober 2002 gestart. Van de 135 vervaardigde exemplaren waren er 90 bestemd voor de verkoop, voor de prijs van € 110. Deze exemplaren waren binnen korte tijd verkocht. De feestelijke afsluiting van het project heeft op 23 mei 2003 plaatsgevonden.