Bouwopgave in Zeeland vereist cultuuromslag

Gepubliceerd op: 18 april 2017 13:24

De Zeeuwse woningmarkt wordt geconfronteerd met een complexe uitdaging. Er is een bijzondere transitieopgave in een zeer ontspannen woningmarkt, waarbij het aanbod aan woningen nu al groter is dan de vraag.

Er zal gewerkt moeten worden aan het verminderen van de leegstand door sloop. De bestaande woningvoorraad zal moeten transformeren tot meer levensloopbestendig en energieneutraal. In die transformatie is het noodzakelijk om aan te sluiten bij de trend van verstedelijking en verdichting in plaats van bouwen in de wei.

Dat zijn de belangrijkste conclusies uit het onderzoek van ZB| Planbureau naar de ontwikkelingen in het wonen in Zeeland.

De woningmarkt is na de crisis die begon in 2008 weer in beweging. Er wordt weer volop gekocht, verkocht en gebouwd. In Nederland is de verhuismobiliteit al weer bijna op het niveau van voor de crisis. De Zeeuwse woningmarkt veert ook op, maar blijft wel achter bij de landelijke ontwikkelingen. Dat heeft in belangrijke mate met de bevolkingssamenstelling te maken.

Zeeland kent een zeer ontspannen woningmarkt en het ‘overschot’ aan woningen neemt nog steeds toe. In toenemende mate zal dan ook gekeken moeten worden naar mogelijkheden om die kloof te dichten. Zeeland is in kwantitatieve zin in principe ‘uitgebouwd’. De bouwopgave is daarom vooral van kwalitatieve aard. De transitie naar een energieneutrale gebouwde omgeving zal een belangrijk richtsnoer voor het woonbeleid in Zeeland dienen te zijn.

Daarnaast is er de landelijke en wereldwijde trend van verstedelijking. Ook binnen Zeeland is een trek naar de grotere dorpen en centra van steden in Zeeland zichtbaar. Voor een gebied als Zeeland betekent dit dat er een cultuuromslag nodig is in het bouwbeleid. Het betekent meer sloop en vervangende nieuwbouw, meer inbreiding op plekken in de centra van steden en van grote dorpen in plaats van uitbreiding aan de randen. En minder bouwen in het buitengebied en kleine dorpen en aan de randen van steden.

Het is duidelijk dat er een mismatch is tussen vraag en aanbod. Woningnood is niet meer de belangrijkste opgave, dat is de transformatie van de woningvoorraad naar een klimaat- en demografiebestendige woningvoorraad. Het blijkt dat het traditionele woononderzoek daarvoor te weinig inzichten biedt.

Het antwoord zal vooral van een nieuwe planningsstrategie moeten komen gebaseerd op een visie over hoe dorpen en steden in Zeeland zich naar de toekomst kunnen ontwikkelen. Voor veel gebieden in Zeeland zal dat neerkomen op een vervanging van een groeistrategie in een transformatiestrategie.  

Er gaat door de vergrijzing veel aandacht uit naar verhuiswensen en verhuisbewegingen van ouderen. De veranderende zorgwetgeving die zoveel mogelijk verpleeg- en verzorgingshuiszorg wil terugdringen en de wens van veel ouderen om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen zorgt voor een nieuwe kans op de woningmarkt. Het succes van de patiowoning is daarvoor een signaal.